پاسخ کوتاه: در کاتالوگ فعلی فولاد بست، لولههای داربست فولادی در شاخههای ۶ متری و ردههای ۱۴ تا ۱۹ کیلوگرم ثبت شدهاند. وزن ثبتشده تقریبی آنها از ۱۴٫۵ تا ۱۹ کیلوگرم، قطر خارجی حدود ۴۸ میلیمتر و ضخامت تقریبی از ۲ تا ۲٫۸ میلیمتر است. این اعداد مشخصات کاتالوگی محصولاند؛ وزن یا قطر بهتنهایی استانداردبودن و مناسببودن لوله برای یک پروژه را ثابت نمیکند.
برای سفارش، نام رده فقط نقطه شروع است. وزن واقعی محموله، طول شاخه، قطر، ضخامت و وضعیت سطح باید با پیشفاکتور یا فاکتور همان سفارش تطبیق داده شود. انتخاب سازهای نیز باید بر اساس طرح داربست، بارگذاری، مهاربندی، نوع بست و نظر فرد صلاحیتدار انجام شود.
جدول وزن و ابعاد لوله داربست ۶ متری
جدول زیر از مشخصات ثبتشده پنج محصول موجود در کاتالوگ سایت تهیه شده است. «رده محصول» همان نامی است که برای شناسایی مدل بهکار میرود؛ ستون وزن ثبتشده، عدد دقیقتری است که در مشخصات همان محصول آمده است.
| رده محصول | طول شاخه | وزن ثبتشده تقریبی | قطر خارجی | ضخامت تقریبی | وزن هندسی برآوردی |
|---|---|---|---|---|---|
| لوله رده ۱۴ کیلوگرم | ۶ متر | ۱۴٫۵ کیلوگرم | ۴۸ میلیمتر | ۲ میلیمتر | ۱۳٫۶ کیلوگرم |
| لوله رده ۱۵ کیلوگرم | ۶ متر | ۱۵٫۴ کیلوگرم | ۴۸ میلیمتر | ۲٫۲ میلیمتر | ۱۴٫۹ کیلوگرم |
| لوله رده ۱۶ کیلوگرم | ۶ متر | ۱۶٫۲ کیلوگرم | ۴۸ میلیمتر | ۲٫۳۵ میلیمتر | ۱۵٫۹ کیلوگرم |
| لوله رده ۱۷ کیلوگرم | ۶ متر | ۱۷٫۵ کیلوگرم | ۴۸ میلیمتر | ۲٫۵ میلیمتر | ۱۶٫۸ کیلوگرم |
| لوله رده ۱۹ کیلوگرم | ۶ متر | ۱۹ کیلوگرم | ۴۸ میلیمتر | ۲٫۸ میلیمتر | ۱۸٫۷ کیلوگرم |
نکته مهم: اختلاف میان نام رده، وزن ثبتشده و وزن هندسی لزوماً نشانه ایراد نیست. ضخامت جدول تقریبی است و محاسبه نیز چگالی یکنواخت و ابعاد ثابت را فرض میکند. مبنای کنترل و تسویه، مشخصات و روش توزین توافقشده در سند همان سفارش و نتیجهٔ ثبتشده هنگام تحویل است.
وزن لوله داربست چگونه محاسبه میشود؟
برای کنترل منطقی وزن یک لوله فولادی میتوان حجم پوسته استوانهای را در چگالی تقریبی فولاد ضرب کرد. شکل سادهشده فرمول، وقتی قطر و ضخامت بر حسب میلیمتر و طول بر حسب متر باشند، چنین است:
وزن تقریبی به کیلوگرم: W = 0.02466 × t × (D − t) × L
- D: قطر خارجی لوله بر حسب میلیمتر
- t: ضخامت دیواره بر حسب میلیمتر
- L: طول شاخه بر حسب متر
- W: وزن هندسی تقریبی بر حسب کیلوگرم، با فرض چگالی فولاد حدود ۷۸۵۰ کیلوگرم بر مترمکعب
برای نمونه، لولهای با قطر خارجی ۴۸ میلیمتر، ضخامت ۲٫۵ میلیمتر و طول ۶ متر، با این فرمول حدود ۱۶٫۸ کیلوگرم میشود. وزن ثبتشده محصول رده ۱۷ کیلوگرم در کاتالوگ ۱۷٫۵ کیلوگرم است. این اختلاف نشان میدهد که فرمول برای کنترل اولیه مفید است، اما جای اندازهگیری واقعی و سند محصول را نمیگیرد.
قطر، ضخامت و طول را چگونه کنترل کنیم؟
اگر هدف شما مقایسه دو محموله یا کنترل سفارش است، اندازهها را روی چند نمونه و در چند نقطه بررسی کنید. یک عدد منفرد ممکن است نماینده کل بار نباشد.
- طول شاخه: طول کامل را با متر سالم اندازه بگیرید و واحد اندازهگیری را در برگه تحویل ثبت کنید.
- قطر خارجی: با کولیس مناسب، قطر را در دو راستای عمود بر هم و دور از ناحیه تغییرشکلیافته بخوانید.
- ضخامت دیواره: ضخامت را روی انتهای تمیز و سالم شاخه یا با ابزار اندازهگیری مناسب کنترل کنید. زنگ، پلیسه، رنگ و برش نامنظم میتوانند خوانش را منحرف کنند.
- وزن: وزن چند شاخه یا کل بسته را با ترازوی معتبر بخوانید و وزن تسمه، پالت یا متعلقات بستهبندی را جدا کنید.
- ردیابی: نتیجه نمونهبرداری، تعداد شاخه، شماره سفارش و هر اختلاف مشاهدهشده را روی صورتجلسه تحویل بنویسید.
اگر چند رده وزن در یک بار وجود دارد، بستهها را پیش از مصرف تفکیک و علامتگذاری کنید. مخلوطشدن ردهها میتواند کنترل موجودی و تطبیق با طرح پروژه را دشوار کند.
آیا وزن بیشتر یعنی لوله استانداردتر یا ایمنتر است؟
خیر. وزن بیشتر معمولاً با ضخامت یا مقدار فولاد بیشتر ارتباط دارد، اما از روی وزن نمیتوان گرید فولاد، خواص مکانیکی، کیفیت درز، حدود رواداری، پوشش، قابلیت ردیابی یا ظرفیت سازه کامل را تأیید کرد. سازگاری لوله با بست و طرح داربست نیز باید جداگانه بررسی شود.
برای نمونه، دامنه منتشرشده استاندارد EN 39:2001 به لولههای فولادی بدون آلیاژ برای داربست لوله و بست میپردازد و قطر خارجی ۴۸٫۳ میلیمتر با ضخامت اسمی ۳٫۲ یا ۴ میلیمتر را ذکر میکند. شباهت نام محصول یا نزدیکبودن قطر، انطباق با این استاندارد را ثابت نمیکند. چنین ادعایی فقط با گواهی و مدارک قابل ردیابیِ همان محموله قابل بررسی است.
اگر میخواهید بدانید عبارت «لوله داربست استاندارد» دقیقاً چه مدارکی میطلبد، مقاله لوله داربست استاندارد چیست؟ را جداگانه ببینید. این صفحه فقط مالک موضوع وزن، قطر، ضخامت و روش کنترل ابعاد است.
از جدول وزن برای خرید چگونه استفاده کنیم؟
برای استعلام قابل مقایسه، فقط نگویید «لوله ۱۷ کیلویی». طول شاخه، وزن تقریبی ثبتشده، قطر، ضخامت تقریبی، تعداد، وضعیت نو یا کارکرده و شهر مقصد را هم اعلام کنید. سپس از فروشنده بخواهید همین مشخصات را در پیشفاکتور ثبت کند.
- برای مقایسه ردههای سبکتر و سنگینتر و محدودیت تصمیمگیری بر اساس ضخامت، راهنمای لوله داربست ضخیم یا نازک را بخوانید.
- برای مقایسه لوله نو و کارکرده، به راهنمای لوله داربست ۶ متری نو و دست دوم مراجعه کنید.
- برای نرخ بهروز، موجودی و واحد قیمتگذاری، صفحه قیمت لوله داربست مالک اطلاعات تجاری است.
چکلیست تحویل لوله داربست
- تعداد شاخه و طول ثبتشده با سند سفارش یکسان است.
- رده وزن و وزن واقعی نمونه یا بسته با محدوده توافقشده تطبیق دارد.
- قطر و ضخامت روی چند شاخه از نقاط سالم اندازهگیری شده است.
- دو سر شاخهها، سطح، درز و راستای لوله از نظر آسیب قابل مشاهده بررسی شدهاند.
- محمولههای متفاوت برچسبگذاری شدهاند و مدارک هر رده جداست.
- اختلافها پیش از مصرف ثبت و با فروشنده و مسئول فنی پروژه تعیین تکلیف شدهاند.
کنترل تحویل جایگزین طراحی و بازرسی داربست نیست. در راهنمای رسمی اوشا نیز طراحی داربست به فرد واجد صلاحیت سپرده شده و ساخت و بارگذاری باید مطابق همان طرح باشد. این منبع مربوط به حوزه آمریکا است و بهعنوان قانون ایران ارائه نمیشود؛ ضوابط محل پروژه باید جداگانه بررسی شوند.
پرسشهای رایج درباره وزن و ابعاد لوله داربست
وزن یک شاخه لوله داربست ۶ متری چقدر است؟
در کاتالوگ فعلی فولاد بست، وزن ثبتشده تقریبی شاخههای ۶ متری از ۱۴٫۵ تا ۱۹ کیلوگرم است. وزن دقیق هر محموله باید هنگام استعلام و تحویل تأیید شود.
چرا نام رده ۱۴ کیلوگرم است اما وزن محصول ۱۴٫۵ کیلوگرم ثبت شده؟
نام رده برای شناسایی محصول استفاده میشود و ممکن است گرد شده باشد. برای کنترل تحویل و تسویه، باید به مشخصات، روش توزین و مبنای توافقشده در سند همان سفارش رجوع کرد، نه فقط عدد داخل نام محصول.
آیا میتوان وزن را بدون ترازو بهدست آورد؟
با قطر، ضخامت و طول میتوان یک برآورد هندسی ساخت؛ اما این محاسبه ابعاد یکنواخت و چگالی تقریبی را فرض میکند. برای تحویل و معامله، ترازو و سند سفارش قابل اتکاترند.
آیا قطر ۴۸ میلیمتر برای تشخیص استانداردبودن کافی است؟
خیر. قطر فقط یکی از مشخصات است. ضخامت، جنس، خواص مکانیکی، کیفیت ساخت، رواداریها، نشانهگذاری، مدارک آزمون، سازگاری با بست و طرح پروژه نیز باید بررسی شوند.
منابع و دامنه اطلاعات
- مشخصات پنج محصول لوله داربست فولاد بست، شامل طول، وزن، قطر و ضخامت تقریبی؛ خوانش ۱۳ مرداد ۱۴۰۵.
- مؤسسه استاندارد سوئد؛ دامنه استاندارد EN 39 برای توضیح تفاوت مشخصات کاتالوگی با ادعای انطباق.
- الزامات عمومی داربست اوشا برای اصل طراحی و بارگذاری مطابق طرح؛ این منبع مربوط به مقررات آمریکا است.
جمعبندی: برای مقایسه لوله داربست، رده وزن را کنار طول، قطر و ضخامت بخوانید و نتیجه را با اندازهگیری و سند همان محموله کنترل کنید. از جدول این صفحه برای شناسایی و کنترل اولیه استفاده کنید؛ تصمیم ایمنی و سازهای باید بر پایه مدارک محصول و طرح پروژه باشد.
